PORADNIK JĘZYKOWY

NUMER 9 / 2019

W ZESZYCIE

Do wiadomości naszych Czytelników na wstępie tego zeszytu zamieszczamy list skierowany 20 sierpnia br. do p. Jarosława Gowina, Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w sprawie liczby punktów przyznanych przez Ministerstwo naszemu czasopismu (jak dotąd – odpowiedzi nie otrzymaliśmy).

***
  • Konstrukcje określane jako przydawki przyimkowe stanowią frazy typu dziewczyna o perłowych włosach (1.) oraz typu dziewczyna z perłowymi włosami (2.); są one bliskie semantycznie, ale nie synonimiczne, odsyłając do cech niezbywalnych (typ 1.) oraz do własności przygodnych (typ 2.).
  • Zdania względne wprowadzane przez który to, akomodowane do rzeczownika użytego w zdaniu podrzędnym, pozwalają uniknąć niejednoznaczności w interpretacji odniesienia zaimka względnego i umożliwiają przejście z poziomu języka przedmiotowego na poziom metajęzykowy.
  • Obserwacja statusu frazy zdaniowej w kontekście czasowników implikujących jej fałsz dostarcza argumentów na rzecz tezy, że brak uniwersalnego narzędzia do wykrywania statusu poszczególnych członów wypowiedzenia nie oznacza, że nie można tego statusu określić w drodze obserwacji ściśle lingwistycznych.
  • Wyrażenia inny, różny, odmienny, odrębny stanowią główny składnik jednostek reprezentujących pojęcia inności, różności, odrębności i odmienności; kluczem do ich analizy semantycznej jest obserwacja ograniczeń selekcyjnych ich łączliwości.
  • Czasowniki ruchu są grupą dobrze opanowaną przez dzieci dwu- i trzyletnie, co potwierdza analiza realizacji struktur zdaniowych prostych (opartych na orzeczeniach motorycznych), zestawionych w wyniku badań przeprowadzonych w 2015 r. w trzech warszawskich żłobkach.
***

Semantyka – składnia – zdanie względne – przydawka atrybutywna – fraza przyimkowa – akomodacja formalna wyrażeń – walencja czasowników – argument – modyfi kator – czasowniki fałszu – czasowniki ruchu – kompetencja składniowa – modele derywacyjne.

  • List do p. Jarosława Gowina, Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego

ARTYKUŁY I ROZPRAWY

  • Magdalena Danielewiczowa : Dziewczyna o perłowych włosach, dziewczyna z perłowymi włosami – fraza przyimkowa w funkcji przydawki atrybutywnej
  • Jadwiga Linde-Usiekniewicz : Polskie zdania względne z wewnętrznym rzeczownikiem – wstępne rozpoznanie.
  • Joanna Zaucha : Jukstapozycja czy składnia? Frazy zdaniowe w kontekście wybranych czasowników fałszu.
  • Mariola Wołk : Inny, różny, odrębny, odmienny. Próba wyodrębnienia jednostek języka.
  • Karolina Sindrewicz : Struktury zdaniowe z czasownikami ruchu w mowie dzieci dwu- i trzyletnich.

GRAMATYKI JĘZYKA POLSKIEGO

RECENZJE

  • Władysław T. Miodunka : Karolina Kowalcze-Franiuk, Bilingwizm polsko-włoski i tożsamość kulturowa emigracji okołosolidarnościowej, Kraków 2018.
  • Anetta Bogusława Strawińska : Halina Karaś, Język polski pogranicza litewsko-łotewsko-białoruskiego w świetle frekwencji cech językowych, Warszawa 2017.

OBJAŚNIENIA WYRAZÓW I ZWROTÓW

SŁOWA I SŁÓWKA